Մանթաշյանցն ու Նանսենը` Աբովյան փողոցում

Մեր թերթի նախորդ համարում հոդված էինք տպագրել Աբովյան փողոցի նախկին տեսքի վերականգնման մասին, հույս ու համոզմունք ունենալով, որ Երևանի հնագույն փողոցը նորից կվերագտնի իր նախկին շուքն ու կոչումը:

Ուրախալի է, երբ սպասումը իրականություն է դառնում: Մայրաքաղաքի կենտրոնում, Սբ. Կաթողիկե և Սբ. Աննա եկեղեցիների հարևանությամբ` Աբովյան փողոցի կենտրոնական հատվածում բացվեց հայ մեծ բարերար Ալեքսանդր Մանթաշյանցի արձանը, որի բացման արարողությանը Փարիզից մասնակցելու էին եկել Մանթաշյանցի թոռն ու ծոռը` 86-ամյա Ալեքսանդր Մանթաշյանց կրտսերը իր որդու` Միքայել Մանթաշևի հետ, ովքեր ապրելով աշխարհի եվրոպական մասում` շարունակում են իրենց հայ զգալ, չնայած այն հանգամանքին, որ կորցրել են իրենց մայրենի լեզուն:

Աբովյան փողոցի նոր պատմությունը վերընձյուղվում է մի արձանով, որը մարմնավորում է բարությունը, բարերարությունը և գործարար մարդու հզորությունը: Այն նաև ապագայի խորհրդանիշ է, և օրինակ բոլոր նրանց համար, ովքեր կարևորում են բարերարությունը:

Մանթաշյանցի մասին մենք տարբեր առիթներով գրել ենք` նպատակ ունենալով մասսայականացնել նրա գործունեությունն այն բարեբեր հունդերի տարածման մասին, որոնք այնքան առատորեն շաղ էր տալիս մեծ բարերարը, հունձքը թողնելով իր ժողովրդի ապագային: Մեծ է եղել նրա ավանդը Հայաստանի զարգացման գործում, քանի որ 200-ից ավելի այն ուսանողները, ում հովանավորել է մեծ բարերարը, ոչ միայն կրթություն ստանալով աշխարհի հեղինակավոր ուսումնական հաստատություններում վերադարձել են Հայաստան, այլև մեծ ավանդ են ունեցել մեր երկրի զարգացման գործում:

Մի քանի ամիս առաջ` ծննդյան 150- ամյակի առիթով Աբովյան փողոցում բացվեց նաև հայ ժողովրդի մեծ բարեկամներից մեկի` Ֆրիտյոֆ Նանսենի արձանը, որը եկավ լրացնելու Նանսենի անունը կրող այն բազմաթիվ անվանակոչումների ցանկը, որոնք սփռված են Հայաստանի տարբեր բնակավայրերում` խորհրդանշելով հայ ժողովրդի ջերմությունն ու ակնածանքը Նանսենի պայծառ հիշատակի ու անվան հանդեպ:

Օգնության հասնելով մեր ժողովրդի համար ամենածանր պահին` Նանսենը փրկեց ոչ միայն հարյուր հազարավոր հայերի, այլև մեր ժողովրդի սասանված հավատը առ այն, որ իր համար ամենաողբերգական պահին բարեկամներ ունի:

Ազգերի Լիգայում գաղթականների հարցերով գերագույն հանձնակատար Ֆրիտյոֆ Նանսենը նաև առաջիններից մեկը եղավ, ով անվերապահորեն դատապարտեց 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունը և միջազգային բարձր ատյաններում ու քաղաքական հարթակներում իր զեկույցներով և դասախոսություններով բացահայտեց Օսմանյան կայսրության քաղաքականության էությունը` ազգերի իրավունքների պաշտպանության հարցը Ազգերի Լիգայում դարձնելով օրակարգային խնդիր:

Ահա ինչու` Հայաստանը չէր կարող անմասն մնալ Նանսենի ծննդյան 150-ամյակի միջոցառումներից և իր ամենագեղեցիկ ու վերականգնվող փողոցում տեղ չտալ իր մեծագույն բարեկամին: Իր սրտում` Երևանի սրտում, որովհետև հայ ժողովուրդն իր երախտավորների հիշատակը կրում է իր սրտում:

Ի դեպ` այս նշանակալի իրադարձությանը մասնակցելու համար Նորվեգիայից ժամանել էին Նորվեգիայի ԱԳ նախարար Ստյորեին և Նանսենի թոռնուհի Մարիտ Գրեվը:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ